โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด… เรื่องใหญ่ของหัวใจดวงน้อยที่รอวันแข็งแรง…ทุกๆ ปี ทารกเกิดใหม่ในไทยกว่า 8,000 ราย ต้องเผชิญกับ ‘โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด’ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในเด็กแรกเกิดที่สูงที่สุด ในจำนวนนี้มีกว่า 1 ใน 4 ของทารกเกิดมีชีพเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดรุนแรงหรือซับซ้อนและต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน
แต่สิ่งที่น่ากังวลกว่า คือคุณแม่หลายคนยังไม่รู้จักโรคนี้อย่างแพร่หลาย ทั้งที่ความก้าวหน้าทางการแพทย์ในปัจจุบันได้ก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมๆ ไปแล้ว เพราะการรักษาไม่ได้มีเพียงแค่ ‘การผ่าตัด’ เสมอไป แต่ยังมีนวัตกรรมการรักษาใหม่ๆ ที่ช่วยคืนชีวิตใหม่ให้หัวใจดวงน้อยได้โดย ไม่ต้องผ่าตัด
“โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องใหญ่ของหัวใจดวงน้อยที่ต้องได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที”
ทำความรู้จัก…โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดในเด็ก
โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด (Congenital Heart Disease – CHD) เกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจหรือหลอดเลือดใกล้หัวใจตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา ซึ่งส่งผลต่อผนังกั้นหัวใจ ลิ้นหัวใจ หรือหลอดเลือดที่เชื่อมต่อกับหัวใจ เมื่อเป็นโรคจึงส่งผลให้การไหลเวียนของเลือดผิดปกติ หัวใจทำงานหนักขึ้นและเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่นได้ โดยปกติหัวใจของทารกในครรภ์จะสร้างเมื่อทารกมีอายุครรภ์ได้ 8 สัปดาห์ โดยประมาณ การสร้างหัวใจจะถูกกำกับด้วยสารทางพันธุกรรม อาจแสดงอาการตั้งแต่แรกเกิดหรือเพิ่งเริ่มสังเกตเห็นอาการเมื่อเริ่มโตขึ้น โรคนี้แบ่งออกได้ 2 ชนิด ได้แก่
- ชนิดเขียว (Cyanotic Congenital Heart Disease): เป็นภาวะที่เด็กมีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำกว่าปกติ เนื่องจากหัวใจและหลอดเลือดผิดปกติทำให้เลือดแดง และเลือดดำผสมกัน จนลำเลียงออกซิเจนไม่ได้ ทำให้อวัยวะต่างๆ ไม่ได้รับออกซิเจนในเลือดเพียงพอ ส่งผลให้เด็กที่เกิดมามีผิวสีเขียวคล้ำ โดยเฉพาะริมฝีปาก ปลายนิ้ว และเล็บเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำหรือม่วง จะเห็นได้ชัดขณะที่เด็กดูดนม หรือขณะกำลังร้อง เด็กที่มีภาวะนี้มักมีการเจริญเติบโตช้า เหนื่อยง่าย และเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้
- ชนิดไม่เขียว (Acyanotic Congenital Heart Disease) : เป็นภาวะที่เด็กกลุ่มนี้ไม่มีอาการเขียว แต่กลับไม่สามารถไหลเวียนไปเลี้ยงร่างกายได้อย่างที่เหมาะสม เช่น โรคผนังกั้นห้องหัวใจรั่วทั้งบนและล่าง โรคเส้นเลือดเกิน โรคลิ้นหัวใจตีบหรือรั่ว โรคกล้ามเนื้อหัวใจผิดปกติ โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือเส้นเลือดเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวโตผิดปกติ ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถทำกิจกรรมที่ต้องออกแรงมากได้เหมือนคนปกติ ในวัยทารกจะมีอาการเหนื่อยง่ายขณะดูดนม หากโตขึ้นมีการทำกิจกรรมที่หนักอย่างต่อเนื่องอาจทำให้ร่างกาย ขาดออกซิเจน ส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้เช่นกัน
