รู้หรือไม่ว่า… โรคมะเร็ง ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับผู้ใหญ่เท่านั้น แต่ยังเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของเด็กไทยอีกด้วย จากสถิติพบว่าในแต่ละปีมีเด็กไทยตรวจพบโรคมะเร็งรายใหม่กว่า 950 รายต่อปี หรือคิดเป็นเกือบ 75 คนต่อประชากรเด็กล้านคน โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กช่วงอายุ 1-4 ปี ถือเป็นกลุ่มเสี่ยงที่พบได้บ่อยที่สุด การทำความเข้าใจประเภทของโรคมะเร็งในเด็กจึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่รับมือและตรวจพบสัญญาณเตือนได้ทันท่วงที
5 โรคมะเร็งในเด็กที่พบบ่อยที่สุดในไทย
1.มะเร็งเม็ดเลือดขาวระยะเฉียบพลัน (Acute Leukemia)
เป็นโรคมะเร็งในเด็กที่พบบ่อยที่สุด คือประมาณครึ่งหนึ่งของเด็กที่ป่วยเป็นมะเร็งทั้งหมด โดยแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) และ Acute Myeloid Leukemia (AML) โดย ALL มักพบได้บ่อยกว่า AML ถึง 3 เท่า
สำหรับอาการที่พบบ่อยได้แก่ มีไข้ ซีด อ่อนเพลีย มีจุดจ้ำเลือดตามตัว ปวดตามร่างกายหรือกระดูก ต่อมน้ำเหลืองโต หรือตรวจร่างกายพบตับโต ร่วมกับตรวจเลือด CBC (Complete Blood Count) พบเซลล์เม็ดเลือดผิดปกติ
2.มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)
เป็นโรคมะเร็งในเด็กที่พบได้บ่อยรองลงมา โดยแบ่งเป็น 2 ชนิดคือ มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด Hodgkin และ มะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด Non Hodgkin
สำหรับอาการที่พบบ่อยได้แก่ เด็กมักมีไข้เรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ น้ำหนักลด อ่อนเพลีย เหงื่อออกมากเวลากลางคืน มีก้อนแข็งใต้ผิวหนังหรือต่อมน้ำเหลืองโตตามร่างกาย
3.มะเร็งสมองและระบบประสาทส่วนกลาง (Brain Tumor)
เป็นโรคมะเร็งในเด็กที่พบได้บ่อยเป็นอันดับสาม โดยอาการที่แสดงจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งของตัวโรค ชนิดของเซลล์มะเร็งว่ามีการแบ่งตัวอย่างรวดเร็วหรือไม่ และช่วงอายุของผู้ป่วย
สำหรับอาการที่พบบ่อย ผู้ป่วยอาจมีอาการเดินเซ แขนขาอ่อนแรง อาเจียน ซึมลง มีการมองเห็นผิดปกติ ปวดศีรษะ ชัก แต่เด็กบางคนจะพบแพทย์จากการมีพัฒนาการช้ากว่าเกณฑ์อายุ
4.มะเร็งต่อมหมวกไตและปมประสาทซิมพาเทติก (Neuroblastoma)
เป็นโรคมะเร็งในเด็กที่การดำเนินโรคค่อนข้างรวดเร็วและรุนแรง ผู้ป่วยมักมาด้วยก้อนในช่องท้อง ร่วมกับมีอาการแทรกซ้อนอื่นๆ จากการแพร่กระจายของตัวโรค
สำหรับอาการของที่พบบ่อย มีไข้ ซีด ปวดตามร่างกายหรือกระดูก หรือมีก้อนแข็งนูนใต้ผิวหนัง มีก้อนในช่องท้อง แขนขาอ่อนแรงจากการกดทับเส้นประสาทไขสันหลัง
5.มะเร็งเซลล์สืบพันธุ์ (Germ Cell Tumor)
มะเร็งชนิดนี้พบได้บ่อยในเด็กเล็กและวัยรุ่นเกิดได้ในอัณฑะ รังไข่ หรือบริเวณนอกต่อมเพศ (เช่น ท้อง, หน้าอก)
สำหรับอาการที่พบบ่อย ในเด็กเล็กมักมาด้วยอาการลักษณะมีก้อนที่บริเวณช่องท้องและก้นกบ ส่วนวัยรุ่นมาด้วยอาการมีก้อนที่ต่อมเพศ เช่น อัณฑะ รังไข่ นอกจากนี้ยังอาจมาด้วยอาการที่เรียกว่าเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย เมื่อโรคเกิดที่ต่อมไพเนียลในสมองที่เป็นต่อมควบคุมภาวะความเป็นหนุ่มสาว หรืออาจมาด้วยอาการเจ็บหน้าอก ไอเรื้อรัง แน่นหน้าอก เมื่อโรคเกิดในช่องอก
“มะเร็งในเด็กมักเกิดจากพันธุกรรมตั้งแต่กำเนิด การสังเกตเห็นความผิดปกติได้ไว จึงเป็นหัวใจสำคัญ เพราะยิ่ง ตรวจพบเร็วและรักษาได้ทันท่วงที จะยิ่งช่วยเพิ่มโอกาสให้ลูกน้อยหายขาดจากโรคได้สูงที่สุด”
โรคมะเร็งในเด็ก เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของเด็กไทย จากสถิติพบว่าในแต่ละปีมีเด็กไทยตรวจพบโรคมะเร็งรายใหม่กว่า 950 รายต่อปี หรือคิดเป็นเกือบ 75 คนต่อประชากรเด็กล้านคน โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กช่วงอายุ 1-4 ปี
มะเร็งในเด็ก… รักษาอย่างไร
หัวใจสำคัญของการพิชิตโรคมะเร็งในเด็กประกอบด้วย 3 วิธีหลักที่ต้องทำควบคู่ไปกับการป้องกันการติดเชื้ออย่างเคร่งครัด:
ทำไมเด็กจึงมีโอกาสหายขาดสูง? เนื่องจากร่างกายเด็กมักตอบสนองต่อการรักษาได้ดีกว่าผู้ใหญ่ หากตรวจพบเร็วและได้รับการดูแลที่ถูกต้อง โอกาสที่จะหายขาดจากโรคจึงมีสูงมาก
ทางเลือกใหม่…เมื่อโรคกลับเป็นซ้ำ ในกรณีที่การรักษาเบื้องต้นได้ผลไม่ดีนัก หรือโรคกลับมาเป็นใหม่ “การปลูกถ่ายสเต็มเซลล์” จากผู้บริจาคที่มีเนื้อเยื่อ HLA ตรงกัน คืออีกหนึ่งทางเลือกสำคัญที่จะช่วยเพิ่มโอกาสให้เด็กๆ กลับมาแข็งแรงและหายขาดจากโรคได้อีกครั้ง
การป้องกันโรคมะเร็งในเด็ก
แม้ในปัจจุบันจะยังไม่มีวิธีป้องกัน โรคมะเร็งในเด็ก ได้โดยตรง และสาเหตุการเกิดโรคส่วนใหญ่ยังไม่แน่ชัด แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ‘การสังเกตความผิดปกติ’ หากคุณพ่อคุณแม่พบสัญญาณเตือนที่น่ากังวล ควรรีบพาลูกน้อยมาพบแพทย์ทันที เพราะการวินิจฉัยที่รวดเร็วและการรักษาที่ทันท่วงที คือโอกาสสำคัญที่จะช่วยให้เด็กๆ กลับมามีสุขภาพแข็งแรงและหายขาดจากโรคได้สูงถึง 70-80% เลยทีเดียว เพราะการดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดสำหรับลูกน้อย
“มะเร็งในเด็ก…รู้เร็ว รักษาได้ มีโอกาสหายขาดสูง เพราะการตรวจพบในระยะเริ่มต้น คือกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เด็กๆ กลับมาใช้ชีวิตที่สดใสได้อีกครั้ง”
โรคมะเร็งในเด็ก มักเกิดจากพันธุกรรมตั้งแต่กำเนิด การสังเกตเห็นความผิดปกติได้ไว จึงเป็นหัวใจสำคัญ เพราะยิ่ง ตรวจพบเร็วและรักษาได้ทันท่วงที จะยิ่งช่วยเพิ่มโอกาสให้ลูกน้อยหายขาดจากโรคได้สูงที่สุด
สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี หรือ “โรงพยาบาลเด็ก” เปรียบเสมือนที่พึ่งสุดท้ายของพ่อแม่ทั่วประเทศ กว่าร้อยละ 90 ของผู้ป่วยที่นี่คือเด็กที่มีอาการซับซ้อนและวิกฤต ซึ่งต้องอาศัยทีมผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางและอุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อเด็กโดยเฉพาะ
มูลนิธิโรงพยาบาลเด็ก จึงขอเชิญชวนผู้ใหญ่ใจดีทุกภาคส่วน “ร่วมสมทบทุน Little Miracle ปาฏิหาริย์แห่งชีวิต ช่วยน้องพิชิตมะเร็ง” เพื่อ
นายแพทย์ อิสนันท์ หุ่นนวล หน่วยงานโรคเลือดและเร็งเด็ก
สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (โรงพยาบาลเด็ก) กรมการแพทย์
อัปเดต 1/5/2569